Φανουρόπιτες παραδοσιακές και μια αιρετική

της Κικής Τριανταφύλλη 24 Αυγούστου 2026 • Συνταγές • φανουρόπιτα

Είναι θρησκευτικό νηστίσιμο γλυκό αφιερωμένο στον Αγιο Φανούριο, το φτιάχνετε όμως όποτε θέλετε (photo: Shutterstock)

Στις 27 του μηνός Αυγούστου είναι η γιορτή του Αγίου Φανουρίου, του αγίου που φανερώνει τα αφανέρωτα, μεγάλη η χάρη του, και εκείνη την ημέρα γίνεται της φανουρόπιτας. Oι πιστές ενορίτισσες τρέχουν να μοιράσουν τις πίτες τους στο εκκλησίασμα αφού τις ευλογήσει ο παπάς (τουλάχιστον αυτό γίνεται στον Αγιο Φανούριο στο δικό μας χωριό). Αλλά να σας πω κάτι;

Βέβαια, δεν χρειάζεται να είναι η γιορτή του ή να έχετε χάσει κάτι, ντε και καλά, για να φτιάξετε αυτό το αρωματικό νηστίσιμο και θρεπτικό κέικ. Η μαμά μου, για παράδειγμα, την έφτιαχνε πολύ τακτικά (για την ακρίβεια κάθε φορά που την έπιανε κρίση υγιεινής διατροφής και έλεγε ότι πρέπει να αποφεύγουμε τα πολλά βούτυρα και τα αυγά γιατί είναι ανθυγιεινά…).

Τέλος πάντων τη θυμήθηκα όταν - σκρολάροντας στο Instagram - έπεσα πάνω στο βίντεο με τη συνταγή του Γαβριήλ Νικολαΐδη (πολύ το συμπαθώ αυτό το ευγενικό και άξιο παιδί).

Με τη διαφορά ότι η αείμνηστη μανούλα μου εκτός από κανελογαρίφαλο έβαζε και μια πρέζα μοσχοκάρυδο. Επίσης, μούλιαζε τις σταφίδες όχι σε νερό αλλά σε κονιάκ (το οποίο πρόσθετε επίσης στο μείγμα αφού στράγγιζε τις σταφίδες και τις αλεύρωνε όπως ο Γκάμπι) και η λιπαρή ουσία ήταν πάντα ηλιέλαιο γιατί το ελαιόλαδο της «μύριζε». (Εγώ πάλι το λατρεύω και σχεδόν σε όλα τα κέικ που φτιάχνω αντικαθιστώ το βούτυρο με ελαφρύ παρθένο ελαιόλαδο).

Η αφράτη φανουρόπιτα του Γαβριήλ Νικολαΐδη (Cool Artisan)

Η φανουρόπιτα της μαμάς μου και του Γκάμπι

Υλικά

300 ml ηλιέλαιο (ή απαλό ελαιόλαδο Μυτιλήνης προτείνει ο Γκάμπι)
300 γρ άχνη ζάχαρη
300 ml φρέσκο χυμό πορτοκαλιών και το ξύσμα τους
1 κ.τ.σ μαγειρική σόδα
250 ml νερό
1 κ.γλ κανέλα, 1κ.γλ γαρίφαλο σκόνη και μια πρέζα μοσχοκάρυδο (της μαμάς μου)
100 γρ καρύδια χοντροκομμένα
100 γρ σταφίδες συν ½ φλ κονιάκ για μούλιασμα
500 γρ αλεύρι ΓΟΧ συν 1 κ.τ.σ για πασπάλισμα της σταφίδας
Αχνη ζάχαρη για στόλισμα

Δείτε εδώ το βίντεο του Γαβριήλ με τις οδηγίες της παρασκευής και εδώ στην απίθανη ιστοσελίδα του, Cool Artisan

Μια φανουρόπιτα αιρετική

Η γιαγιά του Μπεν πασπάλιζε τη δική της φανουρόπιτα με σουσάμι (Ben Provis)

Την καρδιά μου, όμως, έχει κλέψει η φανουρόπιτα της γιαγιάς του Μπεν. Ο λόγος; Πρώτον γιατί ο Μπεν Προβής, που χειρίζεται τη γραφή τόσο καλά όσο και τα τηγάνια του, γράφει μια υπέροχη ιστορία. Και δεύτερον γιατί είναι μια φανουρόπιτα αιρετική. Η γιαγιά του δεν νοιάζεται για τον αριθμό των υλικών. Καθόλου δεν δίνει σημασία στο αν θα είναι 7 ή 9, όπως θέλει η παράδοση. Ασε που προσθέτει μαχλέπι και λικέρ μαστίχα, η αθεόφοβη. Είναι βέβαια θρήσκα με τον τρόπο της, αλλά τη νοιάζουν περισσότερο οι αισθήσεις και τα συναισθήματα και το πώς να διδάξει γενναιοδωρία. Σας δίνω λοιπόν μια λίστα με τα υλικά της για να απολαύσετε με την ησυχία σας εδώ την εκτέλεση της φανουρόπιτας που υφαίνει με μαεστρία ο Μπεν μέσα στην ιστορία του.

Η φανουρόπιτα της γιαγιάς του Μπεν

½ ποτήρι ελαιόλαδο
2 ½ ποτήρι χυμό πορτοκαλιών συν το ξύσμα τους
½ - ¾ ποτηριού μέλι πορτοκαλιάς ή ανθόμελο (ανάλογα με το πόσο γλυκά ή ξινά είναι τα πορτοκάλια)
4 φλ αλεύρι
2 κ.γ.γλ κανέλα
1 κ.τ.γλ μοσχοκάρυδο
½ κ.τ.γλ γαρίφαλο
1 πρέζα μαχλέπι
3 κτ.γλ baking powder
½ φλ σταφίδα ξανθιά
½ φλ καρύδια χοντροκομμένα
½ φλ λικέρ μαστίχα
Σουσάμι για πασπάλισμα