Αποχαιρετώντας την Αγλαΐα Κρεμέζη
Ο κόσμος της μαγειρικής πενθεί από χθες την απώλεια μιας από τις πιο σημαντικές, διεθνείς φωνές της ελληνικής γαστρονομίας. Γιατί «μόλις έχασε ένα πραγματικό διαμάντι», όπως έγραψε στους λογαριασμούς της στα social media η σεφ Κορντούλα Πέτερς, μόλις μαθεύτηκε ο θάνατος της Αγλαΐας Κρεμέζη. Αρθρογράφος, μαγείρισσα και συγγραφέας, η Αγλαΐα Κρεμέζη σύστησε την ελληνική κουζίνα διεθνώς με τα βιβλία και τα άρθρα της, και πλούτισε τις γνώσεις όλων μας.
Δεν είχα την τύχη να την γνωρίσω προσωπικά, παρόλο ότι οι δρόμοι μας διασταυρώθηκαν παλιά στα Νέα και στον Ταχυδρόμο. Ηταν, εξάλλου, από τους πρώτους που έγραψαν συνταγές και ιστορίες στο Bostanistas.gr, μαζί με τον σύντροφό της. Τη θαύμαζα, όμως, για το έργο της, ειδικά γιατί έβαλε σε τάξη κάποια πράγματα, ξεκαθαρίζοντάς μας εξαρχής γιατί είναι σημαντικές η εποχικότητα και η εντοπιότητα της πρώτης ύλης, κάτι που εκτός από τον τόπο παραγωγής των προϊόντων, το έδαφος, το κλίμα, την χλωρίδα και την πανίδα του, αφορά επίσης την καθημερινή κουλτούρα του φαγητού, τη μνήμη της γεύσης, την τοπική παράδοση για τις τεχνικές του μαγειρέματος που αναδεικνύουν την πρώτη ύλη, αλλά και τις επιρροές, «πολύ πριν αυτές οι θεματικές γίνουν κυρίαρχες», όπως επισημαίνει η Μαρίνα Πετρίδου αποχαιρετώντας τη στον Γαστρονόμο.
Η Αγλαΐα Κρεμέζη γεννήθηκε στις 4 Μαΐου 1947 στην Αθήνα, σπούδασε ζωγραφική, γραφικές τέχνες και φωτογραφία στο Λονδίνο και αρχικά δούλεψε ως freelance φωτογράφος και δημοσιογράφος σε αθηναϊκές εφημερίδες και περιοδικά – Νέα, Ταχυδρόμος, Ελεύθερος Τύπος, Εικόνες, Ελευθεροτυπία και άλλα έντυπα – «προτού αφοσιωθεί στα γαστρονομικά, αποφασίζοντας με τον τρόπο αυτό να περιγράφει κυρίως τις δικές της εμπειρίες, κι όχι των άλλων –όπως έκανε για χρόνια πολλά...». Συνεργάστηκε επίσης με τα έντυπα Los Angeles Times, Gourmet, BBC Good Food, Bon Appétit, Food & Wine, Food Arts κ.α., έγραψε εφτά βιβλία και διατηρούσε την ιστοσελίδα της aglaiakremezi.com, πάντα με δικές της (εκπληκτικές) φωτογραφίες.
Το πρώτο της βιβλίο, «The Foods of Greece» (1994), τιμήθηκε με το βραβείο Julia Child First Book Award και το «The Foods of the Greek Islands» (2000) επιλέχθηκε από την εφημερίδα The New York Times ως το κορυφαίο βιβλίο μαγειρικής της χρονιάς και απέσπασε εξαιρετικές κριτικές από έντυπα όπως τα Food & Wine, Time και People.
Χαρακτηριστικό της ήταν η συχνή αλλαγή πορείας τόσο στην καριέρα της όσο και στη ζωή της. Και μια από τις πιο σημαντικές επιλογές ήταν ότι το 2001 η Αγλαΐα και ο σύντροφός της Κώστας Μωραΐτης αποφάσισαν να εγκατασταθούν – μαζί με τα δύο σκυλιά τους – στην Κέα. Εκεί, μαζί με φίλους τους δημιούργησαν το «Kea Artisanal», ένα πρόγραμμα πολιτιστικών και γαστρονομικών διακοπών. Ηταν μια εμπειρία από την οποία η Κρεμέζη εμπνεύστηκε το βιβλίο της «Mediterranean Hot & Spicy: Fast and Healthy Cooking from Southern Italy, Greece and the Middle East» (2009).
Η Αγλαΐα Κρεμέζη αναπαύθηκε στις 19 Μαΐου 2026. Μας άφησε όμως μια σπουδαία κληρονομιά. Θα τη θυμόμαστε πάντα. Με θαυμασμό για το έργο της, που μας έκανε πιο πλούσιους.